Uprkos velikom broju izraza neslaganja u medijima u poslednjih nekoliko dana i nedelja, radovi na rušenju se nastavljaju na mestu bivšeg nemačkog koncentracionog logora Staro Sajmište.

Rušenje Nemačkog paviljona i uklanjanje gornjeg dela prvobitne kule uprave koncentracionog logora služe samo u svrhu priključivanja na transportni sistem i povećanja profitabilnosti lokacije. Jer, na mestu Nemačkog paviljona je planiran put, a staru kulu treba da zameni kula sa panoramskim pogledom na Beogradsku tvrđavu i „Beograd na vodi“. Blok 18, koji se nalazi pored Bloka 17, čini urbanu celinu sa višemilionskim investicionim programom na drugoj strani Save, „Beogradom na vodi“. Područje je ekonomski atraktivno.

Srpska vlada ignoriše naučna saznanja

Pored politike rušenja i očiglednih ekonomskih interesa, ovde su važne još dve komponente: odsudstvo transparentnosti i ignorisanje naučnih indicija o mogućem postojanju masovnih grobnica.

Do danas nije objavljen nijedan plan koji daje informacije o rušenjima i novim zgradama koje planira Vlada Srbije. Osim toga, uprava memorijala i drugih udruženja ne žele da daju bilo kakve javne izjave o logoru i rukovanju njime. Da li ih je neko primorao na ćutanje?

Na otvaranju spomen-obeležja u julu 2022. godine, predsednik se predstavio kao stvarni i simbolični oslobodilac logora, želeći da istakne svoju ulogu u iniciranju početka sećanja na ovoj lokaciji, iako su prethodno država, civilno društvo i istraživači – koji su i sproveli prve forenzičke istrage na tom mestu – već organizovali komemoracije... ...

... ...

Važno je da se imenuju sve grupe žrtava

Nekadašnji logor se nalazi na levoj obali Save, na teritoriji današnjeg novobeogradskog Bloka 17. Ovaj prostor je od 1937. godine bio mesto prvog Beogradskog sajma, a u zimu 1941. godine Gestapo ovde uspostavlja koncentracioni logor, koji je u prvoj fazi svog postojanja bio nazivan Jevrejski logor Zemun („Judenlager Semlin“), u kojem je bilo zatvoreno oko 7.000 Jevreja – uglavnom majki i dece, kao i oko 600 Roma.

Muško jevrejsko stanovništvo je već krajem 1941. godine bilo sistematski streljano. Otprilike 5.500 jevrejskih žena i dece koji su preživeli do proleća 1942. godine u ovom logoru biće u narednih šest nedelja sistematski ubijano. Ubijali su ih nemački SS oficiri u kamionima „Saurer” – u takozvanim „dušegupkama”, gušenjem ugljen monoksidom koji je iz izduvnih cevi pušten u unutrašnjost vozila. 

U drugoj fazi svog postojanja, od sredine 1942. godine, logor je pod novim nazivom „Prihvatni logor Zemun” (Anhaltelager Semlin), služio kao takozvani prihvatni logor za političke zatvorenike, većinom komuniste i partizane, kao i civile uhvaćene na području ratnih dejstava. Prema rečima istoričara Milana Koljanina, od ukupno oko 32.000 zatvorenika u drugoj fazi, njih 10.636 je izgubilo živote.

Grupe žrtava se prema ove dve faze postojanja logora mogu podeliti na žrtve jevrejskog i romskog stanovništva (faza 1, u kojoj je ubijeno oko 600 Roma i 7.000 Jevreja), i na žrtve uglavnom boraca pokreta otpora, partizana i civila (faza 2, u kojoj je ubijeno ukupno oko 10.000), nevezano za njihovu nacionalnu pripadnost. U uvodnom govoru u julu 2022. Vučić ne pominje eksplicitno i ne izdvaja ove grupe žrtava, već ih podvodi pod „srpsko“ stradanje, koje se onda suprotstavlja „zlim“ Hrvatima. To je nacionalističko prisvajanje Šoa i masovnih zločina nad slovenskim stanovništvom od strane Hitlerove Nemačke... ...

... nastavak na ceo tekst na sajtu Mašina (napominjemo da se u tekstu ne pominju neke od u javnosti dugogodišnje prisutnih i prepoznatljivih nevladinih inicijativa i produkcija koje su se bavile problemom memorijalizacije logora na Starom sajmištu, kao što je snimanje filmova, organizacija naučnih i aktivističkih seminara, vođenih tura itd. a koje su to činile upravo na način koji se preporučuje u tekstu, što je svojevrsni vid nehotičnog "revizionizma" u prikazivanju ukupnog društvenog odnosa prema problematici memorijalizacije logora i može da šteti inače dobroj nameri i važnoj funkciji teksta)